FITXA TEKNIKOA
Ikasturtea: 2. zikloa, 3. maila.
Ikasleen ezaugarriak: 20 ikasle dira. Talde arrunta, inolako arazorik gabekoa. Ikasle homogeneoak,inolako ezintasunik gabekoa. Animalia komunenak ezagutzen dituzte, nahiz eta hauek taldekatzen ez jakin (hegazti, ugaztun,...).
CurriCulum-ean duen kokapena: Natura, Gizarte eta Kultura Ingurunearen Ezagueraren 2. eduki multzoan kokatzen da: Izaki bizidunen aniztasuna: izaki bizidunak ezagutzea, errespetatzea eta aintzat hartzea:
– Izaki bizidun guztiei behatzeko eta aztertzeko interesa izatea.
– Izaki bizidunei zuzen behatzea, tresna egokiak eta ikus-entzunezko baliabideak eta baliabide teknologikoak erabiliz.
– Inguru hurbileko ekosistema bati behatzea eta taldeko landa-lanak egitea.
– Hainbat eratako iturriak kontsultatuz, animaliak eta landareak identifikatzea: Internet, inguru hurbila, liburutegia...
– Animalia ornodunak. Hegaztiak, ugaztunak, narrastiak, arrainak: oinarrizko ezaugarriak, animaliok ezagutzea eta sailkatzea.
– Jokabide aktiboarekin, animaliak iraunarazi eta zaintzea.
Lantudako gaitasunak:
Beharrezko baliabideak: Proiektorea, ordenagailua (mindomo, youtube eta papiroflexia), lan-fitxa (animalia ornodun eta ornogabeak bereizteko), Donostiako Aquarium-erako sarrerak + garraioa, "Makalako beleak" liburuaren ale bat, "Centro de interpretación de Salburua"-rako sarrerak + garraioa, kartulina, papera, guraizeak, pegamentoa, margoak, aldizkariak,…
Ikasleen partaidetza: ikasleen parte hartzea saio guztietan beharrezkoa da. Eurek dira zentroa, eurek dinamizatuko dituzte saioak.
Irakaslearen papera: Ikasleen jarduna norabidetuko du, momentuoro laguntzeko prest eta azalpenak emateko prest egon behar da. Behatzailea ere izango da, ikasleen aurrerapenak ikusteko, jarraipena ikusteko.
1. SDD-aren HELBURUA
Abstrakzio maila garatzea du helburu gure Sekuentzia Didaktiko honek. Lehenengo zikloan ikasleak paperetan agertzen ez diren eskema mental propioak eraikitzen hasi behar dira, polilki-poliki abstrakzio maila handitzen hasi daitezen.
2. IKASLEEN ABIAPUNTUA IKERTU
Ikasleen aurrezagutzak detektatzeko, fitxa bat egitea proposatzen dugu.
Izena:........................................................................... Data:..............................................................
1. Zer ezberdintasun dago animalia ornodun eta ornogabeen artean?
2. Ondorengo animalia ornodun hauek 5 talde hauetan sailkatu:
UGAZTUNAK
HEGAZTIAK
NARRASTIAK
ANFIBIOAK
ARRAINAK
Fitxa honekin gure ondorengo jarduna moldatuko dugu. Gure kasuan, animalia ornodunen inguruan egingo.
3. HAURRAREN MOTIBAZIOA PIZTEKO
Haurrei gehien gustatzen zaiena, alde batetik ikastaldearen parte direla sentitzea eta bestetik, talde handian parte hartzea da. Beraz, bi gauza hauek kontuan izanda, saioetan haurrak izango dira protagonista eta dinamizatzaileak. Beraz, irakasleak euren jardunaren norantza finkatu baino ez du egin behar.
Gai honetan haurren motibazioa beraz bermatuta dago. Baina, gaia zelan aurkezten zaien ere, euren ondorengo motibazioaren gakoa da ere. Hau da, hasiera batetik gai berria "txapa" izango bailitzan hartuz gero, zailagoa izango litzateke haurren motibazioa igotzea, euren interesa piztea.
Beraz, irakasleak, hasiera batetik, gaiaren aurkezpena egitean, saioetan zehar landuko dena gozoki bat bezala ipini behar die ikasleei. Irakaslearen antzezpenaren arabera ikasleen motibazioa era batekoa edo bestekoa izango da.
Gero, saio ezberdinetan egingo diren txango, irteera, eskulan eta abarren inguruan hitz egin daiteke, hau gaiarekin harremanduz: "Papiroflexia egingo dugu animalia ugaztunekin! Badakizue zer den papiroflexia?.... Eta ugaztunak zer motatako animaliak direla uste duzue? Zer animalia egingo ditugu papelekin?...."
Talde handian gaiaren inguruko eta kontzeptu berrien inguruko "brain storm"-a egin. Usteak, ideiak, entzundakoak,... botatzea da helburu. Nahiz eta guztiz ziur ez egon, ideiak bota eta bota, izan daitekeena suposatuz.
4. SDD-aren HELMUGA
Sekuentzia Didaktiko honen bidez, animalia ornodunen familiak ezagutuko dituzte. Baita animalia ornodun eta ornogabeen arteko ezberdintasuna zein den ikasiko dute.
Horrela, animaliak hobeto ezagutuko dituzte, euren ohiturak, habitatak,... ulertuz.
5. ERRUBRIKA
Gaia bi ariketen bitartez ebaluatuko da. Lehenengoa taldeka egindako muralaren egokitasuna eta aurkezpena eta bigarrena, banakako azterketa.
EBALUAZIOA:
1. Murala %40
Muralaren egokitasuna %20
- Ornodunen bost familiak agertzea %5
- Muralean agertzen diren irudiak behar diren familian kokatzea %10
- Muralaren txukuntasuna %5
Muralaren aurkezpena %20
- Gaiaren aurkezpen egokia %10
- Hizkuntzaren zuzentasuna %5
- Taldekide guztien parte hartzea %5
2. Azterketa %60
Planteatutako galdera bakoitzari emandako ehunekoak:
- Lotu bost familien definizioak hauen izenekin %10
- Eman familia bakoitzeko hiru adibide %30
- Esan egia edo gezurra diren hurrengo esaldi hauek %20
6. IBILBIDEA DISEINATU
1.klasea: Astelehena
- Helburua: animalia ornodunak eta ornogabeak bereiztea
- Azalpena: Azalpena ematen ari den bitartean irakasleak berak egindako mindomo bat erakutsiko die, hauek ideia orokor bat hartzeko.
Animalia ornodunek bizkarrezurra osatzen duten ornoak dituzte, eta baita gihar sistema eta nerbio sistema zentrala ere. 5 familiatan banatzen dira: ugaztunak, hegaztiak, arrainak, anfibioak eta narrastiak.
Animalia ornogabeek barneko ardatz eskeletiko ez dute animaliak dira. 3 taldetan banatzen dira. Baina ez ditugu oraindik ikasiko.
- Ariketa: Ariketa honetan hainbat animaliaren irudiak agertuko dira. Orrialdearen erdialdean ornodunak eta ornogabeak hitzak idatzita egongo dira. Eta egin beharrekoa izango litzateke gezien bitartez lotu.
- Denboralizazioa: 30minutu.
- Errekurtsoak: Irakasleak mindomoa prestatu, baita umeak ariketa burutzeko fitxa ere.
2. klasea: Asteartea
- Helburua: Animalia ugaztuna zer den jakitea eta hauen barruan zein animalia sartzen diren jakitea.
- Azalpena: Bideo baten bitartez ikusiko dute zein animalia sartzen diren ugaztunen familian. Gero, definizioa azalduko zaie.
Ugaztunak: Ugatz-guruinak eta ilea duten ornodunen talde amniota homeotermoa da. Gehienak lurtarrak badira ere, badaude espezie urtarrak (zetazeoak, fokak...).
Eta denen artean, adibideak esango dituzte.
- Ariketa: Papiroflexiaren bitartez, animalia ugaztunen errepresentazioak egingo dituzte. Horretarako, irakasleak 3 animalia aukeratu ditu: txerria, jirafa eta behia. Hasieran bideo baten bitartez ikusiko duten nola egiten den animalia hori. Baina gero, irakaslearekin batera, denak egingo dute.
- Denboralizazioa: 90minutu
- Errekurtsoak: youtube-n bilatutako bideoa, papera(papiroflexia egiteko), proiektore bat eta papiroflexia egiteko programa.
3. klasea: Osteguna
- Helburua: Anfibioak eta arrainak desberdintzen jakitea. Eta bakoitzaren ezaugarriak ulertzea.
- Azalpena:
Anfibioak: Lurtarrak dira baina urari oso lotuak daude. Birika eta larruazal arnasketak dituzte. Zirkulazio osagabea dute (oxigenodun odola gabekoarekin nahasten da).
Arrainak: Ezkataz inguraturik daude. Zirkulazio sinplea dute (bihotzetik bira bakarra egiten duena).
- Ariketak: Ikastetxearen alboko putzuetara joan eta bertan anfibioak bilatzea eta identifikatzea
irakaslearen laguntzaz.
- Denboralizazioa: 60 minutu
- Errekurtsoak: yogurt potetxoak
4. klasea: Ostirala
- Helburua: Ondo pasatzea arrainen inguruko informazioa bilduz eta gertutik hauek ikusiz.
- Azalpena: Donostiako Akuariumeko giak emandakoa.
- Ariketa: Donostiako Akuariumera joan.
- Denboralizazioa: Goizeko 9: 30 Gasteiztik atera eta arratsaldeko 15:30 Donostiatik atera.
- Errekurtsoak: Autobusa alokatu eta Akuariumeko sarrerak erosi.
5.klasea: Astelehena
- Helburua: Narrastien eta Hegaztien familiak ulertzea eta sailkatzen jakitea.
- Azalpena: familia bakoitzaren azalpena eman.
Narrastiak: Larruazal lodia dute. Arnasketa biriken bidez egiten dute. Odolaren tenperatura inguruarekin erregulatzen dute.
Hegaztiak: Hanka biko, odol beroko eta animalia ornodun eta obiparoak dira. Batzuk migratzaileak dira. Batzuetan, taldeka dabiltza, hegazti-saldoetan.
Gero, irakasleak “Makaleko beleak” liburua irakurriko die. Honetan protagonistak bi hegazti eta narrasti bat dira.
- Ariketak: Marraztu beharko dute familia bakoitzeko lau animalia.
- Denboralizazioa: 60 minutu
- Errekurtsoak: “Makaleko beleak” liburua eta papera.
6. klasea: Asteartea
- Helburua: irteera baten bitartez ornodun batzuk naturan ikustea.
- Azalpena: Giaren eskutik izango da.
- Ariketa: “Centro de interpretacion de Salburua” parkera joan.
- Denboralizazioa: astearteko goiza.
- Erreskurtsoak: Autobusa eta sarrerak.
7. klasea: Osteguna
- Helburua: ikasitakoa errepasatu.
- Azalpena: Ornodunen familien errepaso azkarra, hasierako mindomoa erabiliz.
- Ariketa: taldeka bildu(4 pertsonetako 5 talde) eta aurretik ekarritako aldizkariekin mural bat egin beharko dute, ornodunen 5 familiak sailkatuz.
Denek amaitzean, muralaren aurkezpenak egingo dituzte.
- Denboralizazioa: 120 minutu.
- Errekurtsoak: kartulina, guraizeak, pegamentoa, margoak, aldizkariak,… eta mindomoa.
8. klasea: Ostirala
- Helburua: Animalia ornodunei buruz ikasitakoa erakustea.
- Azalpena: azterketa bat egingo dute bi astetan ikusitakoa barneratu duten jakiteko.
- Ariketa:
1. Lotu definizioak dagokion familiarekin.
2. Eman familia ornodun bakoitzeko 3 adibide eta marraztu.
3. Esan egia edo gezurra diren hurrengo esaldi hauek.
- Denboralizazioa: 60 minutu
- Errekurtsoak: azterketa orria.
